EN

Okul Taşımacılığında Denetim ve Şeffaflık Şart

Okullar ve Öğrenci Taşımacılığı

Girne açıklarında yaşanan ve toplumumuzu yasa boğan faciada yaşamını yitirenlere bir kez daha rahmet, ailelerine ve sevenlerine sabır dileriz. Yaşanan bu acı siyasi polemik konusu yapılamaz. Soruşturma ve mahkeme süreci devam etmektedir, bu bağlamda bağımsız yargıya güvenimiz tamdır.

Ancak bu facianın, insan yaşamını ilgilendiren taşımacılık hizmetlerinde denetimin, liyakatin, şeffaflığın ve önleyici kamu sorumluluğunun önemini bir kez daha en korkunç şekilde hatırlattığı da bir gerçektir.

Kaza veya facia yaşandıktan sonra açıklamalar yapmak, sorumluluktan kaçmak ve birkaç günlük denetim görüntüsü vererek kamu yönetimi yapılamaz. Kamu yönetiminin görevi, insan yaşamını tehdit eden riskleri önceden belirlemek ve gerekli önlemleri almaktır.

Okullarımız 14 Eylül günü açılacaktır. Binlerce çocuğumuz her gün yüzlerce araçla okullarına taşınacaktır. Mayıs 2025 verilerine göre yaklaşık 23 bin öğrenci 815 araçla taşınmaktaydı. Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 öğretim yılında taşınacak öğrenci ve kullanılacak araç sayısını kamuoyuyla paylaşmamıştır.

Öğrenci taşımacılığını düzenleyen tüzük ise en son 2015 yılında güncellenmiştir. Mevcut düzenleme çağın gerisinde kalmıştır ve en temel konularda dahi eksiklikler barındırmaktadır. Araçların her koltuğunda emniyet kemeri bulunması, okul otobüsleri için yaş sınırı, takograf, otomatik yangın algılama ve söndürme sistemi, çocuk unutmayı önleyici sistemler ve habersiz yol denetimleri gibi çağdaş güvenlik önlemleri dahi açık biçimde tüzükte yer almamaktadır.

Tüzük, Eğitim Bakanlığına taşıma işlerinde ihale yapıp yapmama ve işi ihaleyi kazanana verip vermeme konusunda da kabul edilemez ölçüde geniş bir yetki tanımaktadır. Çocuklarımızın can güvenliğini ilgilendiren bir hizmet siyasi tercihlere, kişisel ilişkilere ve kapalı kapılar ardında yapılan sözleşmelere bırakılmamalıdır.

Güney Kıbrıs’ta yapılan son denetimlerde okul otobüslerinde ciddi sorunlar belirlenmiştir. Ancak denetim sonuçları kamuoyuna açıklanmış, 761 aracın kontrolden geçtiği, 40 aracın ise başarısız olduğu ve hizmete alınmayacağı duyurulmuştur. Ayrıca tüm eğitim yılı boyunca habersiz denetim yapılacağı açıklanmıştır. Güneyde okullara taşımacılık hizmeti veren hangi aracın denetlendiği ve kaç aracın hizmetten çıkarıldığı açıklanabiliyorsa, kuzeyde bu bilgiler neden halktan ve velilerden saklanmaktadır?

Eğitim Bakanı Nazım Çavuşoğlu başta olmak üzere, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı ile Polis Genel Müdürlüğü, 14 Eylül’den önce aşağıdaki sorulara açık ve belgeli yanıtlar vermelidir:

1. 2026-2027 öğretim yılında kaç öğrenci, kaç güzergahta ve kaç araçla taşınacaktır?
2. Öğrencileri taşıyacak araçların model yılı, kapasitesi, işletmecisi, güzergahı ve yedek araç durumu nedir?
3. Araçların kaçı öğretim yılı başlamadan kamu gözetiminde denetlenmiştir?
4. Eğer denetlenmişse, kaçı ilk denetimden geçememiş, kaçı trafikten veya öğrenci taşımacılığı hizmetinden men edilmiştir?
5. Denetimler hangi kurumlar ve hangi uzmanlar tarafından yapılmıştır? Hangi ölçüm cihazları ve kontrol listeleri kullanılmıştır?
6. Öğrenci taşıyacak araçların yaş dağılımı nedir? Kullanılacak en eski araç kaç yaşındadır? Eski araçların yenilenmesine ilişkin bir takvim hazırlanmış mıdır?
7. Sürücülerin mesleki izinleri, sağlık durumları, trafik kayıtları ile çalışma ve dinlenme süreleri nasıl denetlenmektedir?
8. Her araçta mevzuatın öngördüğü sorumlu kişi veya refakatçi bulunacak mıdır? Bu kişilerin isimleri, eğitimleri ve görevleri nelerdir?
9. Ombudsmanın 2018 yılında tespit ettiği izinsiz araç, kapasite aşımı ve sözleşmeye aykırı kullanım sorunlarının tekrarlanmaması için hangi önlemler alınmıştır?
10. 2025-2026 öğretim yılında kaç kapasite aşımı, arıza, yangın, kaza, çocuk unutma veya sözleşme ihlali kaydedilmiştir? Bunlarla ilgili hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
11. Okullara taşımacılık yapacak kişiler ve şirketler hangi yöntem ve ölçütlerle seçilmiştir?
12. Güzergahlar, araçlar, sözleşmeler, ödenecek ücretler ve değerlendirme ölçütleri kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
13. 2017-2020 döneminde hazırlandığı açıklanan öğrenci taşımacılığına ilişkin teknik düzenleme taslağı nerededir? Bu düzenleme neden yürürlüğe konmamıştır?
14. Günümüzün güvenlik ihtiyaçlarını karşılamayan Zorunlu Taşımacılık Tüzüğü ne zaman güncellenecektir?

 

KTÖS olarak net taleplerimiz:

Tüm araçlar öğretim yılı başlamadan kamu gözetiminde denetlenmeli, denetimden geçemeyen hiçbir araç öğrenci taşımamalıdır.
Tüm araçların yaşı, kapasitesi, güzergahı ve denetim sonuçları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
Habersiz yol denetimleri yapılmalı ve ihlaller karşısında uygulanacak olan yaptırımlar açıklanmalıdır.
Eski araçların yenilenmesi için uzun vadeli ve düşük faizli finansman hükümet tarafından sağlanmalıdır.
Bu finansal destek, araçların çağdaş güvenlik standartlarına ulaştırılması ve düzenli olarak denetlenmesi koşuluna bağlanmalıdır.
Taşımacılık sözleşmeleri siyasi kayırmacılıktan arındırılmalıve şeffaf ölçütlerle yapılmalıdır.

 

KTÖS, çocuklarımızın güvenli biçimde okullarına ulaşması için gerekli tüm tedbirlerin alınmasını talep ederken, kamuoyunu bilgilendirmeye ve konunun takipçisi olmaya devam edecektir.

Saygılarımızla.

 

 

Burak Maviş

KTÖS Genel Sekreteri

Okul Taşımacılığında Denetim ve Şeffaflık Şart
Başa dön